- Een sierlijke kroon, over ouder worden

De grijsheid is een sierlijke kroon
                                                     Spreuken 16:31

Er wordt veel gepraat  en geschreven over ‘ de ouderen’ , meestal in termen van politiek en financieel beleid.
Maar wat is ‘oud’, wanneer ben je dat.
Zelf behorend tot die leeftijdsgroep ben ik over de ‘binnenkant’ van deze levensfase na gaan denken.
Ondanks de beperkingen die zich aan gaan dienen en die de ‘buitenkant’ bepalen, kan het een hele goede periode zijn.
Je glijdt er geleidelijk in. Steeds meer mag - en moet - je loslaten. Dat is niet altijd makkelijk, maar daardoor komt er ruimte voor nieuwe ervaringen. Als je openstaat voor die veranderingen en je plaats daarin vindt, kunt je ook een plek voor anderen blijven.
Dan is de ouderdom een sierlijke kroon.
Onderstaande teksten zijn, tot dusver, mijn beschouwingen daarover.
 

DE GRENS
                                                                     
Weer aan een grens, zoals zo vaak in het leven,
maar het zal anders zijn dit keer.
 
Je koffer staat niet bol
van plannen en verwachting,
barst niet meer bijna uit zijn voegen 
van energie en enthousiasme,
nee, het zal anders zijn,
daar in dat land zo onbekend
met ergens in de verte de allerlaatste grens.
 
Je  bent al onderweg want je verlangt
naar rust en overzicht,
naar eindelijk de dingen doen
waarvoor geen tijd en ruimte is geweest
 
en pakt een kleine koffer in
-je hoeft geen zware lasten meer te dragen -
en voelt de tinteling
van weer een avontuur,

anders en nieuw.
Het lijf ontspant, de geest wordt leeg,
je voelt een toekomst komen
die de moeite – ja, ook  de  moeite – waard kan zijn
en gaat op stap.
 

En  wees niet bang  voor
HET ZWARTE GAT
 
Vrees voor leegte, verlies en verveling 
        als je werkende leven voorbij is
        je krachten verminderen
        je wereld kleiner wordt,
het zwarte gat.
 
Het zwarte gat, dat alle kleuren in zich draagt,
ook de jouwe,
zoek ze, doe ze aan
op doortocht naar nieuw licht.
 


LOSLATEN    
 
Een vleugje heimwee
een milde glimlach
of een lichte zucht
om wat je losgelaten hebt,
                                          
          Werk dat anderen nu doen, maar anders,
          je vingers jeuken af en toe,
          maar nee, blijf weg.
 
          Zekerheden van weleer,
          harnas om overeind te blijven
          gelden niet meer.
 
          Laatste schuldgevoelens, klevend aan je ziel
          waar jij geen schuld had of hebt,
          laat ze gaan.        
 
Laat los - ook nu en straks -
als bladval in de herfst
waar in het kaal geworden hout
nieuwe knop zich vormt.
 
 

EEN NIEUW PERSPEKTIEF
 
De dagen, leger, worden langer
en door de uren kieren
fluisteringen waar je nooit aan dacht.
 
Mogelijkheden, half verscholen
pieken verwachtingsvol naar boven
‘ga aan de slag met ons, we hebben al zo lang gewacht. ’
 
Je maakt weer kennis met jezelf
nu je minder snel geworden bent,
minder gulzig naar het leven
 
dat zich in nieuwe vormen,
in volle breedte aan je toont,
of je in een parallelle wereld bent beland.
 
waar tijd zich rekt en inkrimpt naar believen
rond dit moment, rond deze dag
waar dingen zonder nut of doel
zo kostbaar kunnen zijn.
 
Omarm wat je geboden wordt.
 
En haasten, leer dat af.
 
 

JE GIDS   
 
Als het lijf
 - je beste gids in deze tijd -
weer weten laat
tijd voor een stap terug
en jij, onder wat gepruttel,
de tekens volgt,
 
ontdek je dat de wereld, fysiek wat kleiner,
wijder wordt,
afstandelijker, helderder, intiemer tegelijk.
 
Een ervaring, 
die onderstroom kan worden van je dagen.
 
De grote winst van deze jaren.
  


EEN GEUR, EEN GELUID
 

Een geur, een geluid
herinneringen
waar je met warmte, 
weemoed en een glimlach.
 
Maar ook 
herinneringen met een barst,
of die jij zelf hebt dichtgeplakt.
 
 
Snippers van wat was lichten dikwijls even op
uit de lange bedding van de tijd.
 
Zoveel was goed. 
dat ook de donkere dingen
nu zijn aan te zien.

 


LEEFTIJDGENOTEN    
 
Dat dappere leger van stok- en rollatorsoldaten,
rolstoelberijders, deel van het straatbeeld,
vaak met een tasje, waarin
niet teveel, want dat krijg je niet mee,
bovendien, vaak al alleen.
 
Leeftijdgenoten, die ik steeds meer bewonder.
 


 
UIT DE TIJD GELEEFD?   
 
Een i-pad of een i-Phone heb ik niet,
alleen een simpele mobiel.
Geen e-mail en geen internet,
briefjes schrijf ik met de hand, of bel.
Facebook en twitter ken ik slechts van horen zeggen
en wat er van die dingen meer is weet ik niet.
Tomtom is geen behoefte aan, 
mijn wegenkaarten doen het prima.
Krant en boeken lees ik van papier
zoals de rekeningen en het bankafschrift.
 
Ik ben een beetje uit de tijd geleefd, 
het gaat uitstekend zo, en dat bevalt me best.
 
 
 
VIJFTIG (50, 60, 70, 80, 90)
 
In de vijftig,
het lijf wordt ouder, minder mooi en eerder moe
 
en voor het eerst in vage verte
komt eindigheid in zicht.
 
Je schrikt, dus alle hens aan dek,
maakt de balans op van
wat nog moet en mag en kan.
 
Nog,
woord dat je voor het eerst gebruikt
en even kippenvel van krijgt.
 
Niet meer een top in zicht als toekomstbeeld,
maar een onbekende weg.

Die inslaan met alles wat je hebt geleerd,
beleefd, bereikt, gedaan?
Dan liever nog een poos ertegenaan
 
of
gooi het roer nu om
geef antwoord op dat stil verlangen
waarin je dichter bij jezelf en anderen
completer mens kunt zijn.
 

ZESTIG
 
Jonge ouderen, net met pensioen
- een beetje napijn nog van wat voorgoed voorbij -
verkennen onwennig hun nieuwe bestaan
  
vol vrijheid, mogelijkheden, nieuwe kansen, oude wensen,
een ritme dat bij je vermogens past
en tijd, die tijdelozer
ruimte geeft de diepte in te gaan.
 
Gouden jaren,
tussentijds geschenk.
 

ZEVENTIG
 
Zeventig, poort naar de ouderdom.
Ik stond ervoor en vluchtte.
 
Terug
bleek ik aan de andere kant.
En als altijd ging alles zijn gewone gang.
 
Waarom zo bang geweest?
 

TACHTIG
 
Diep in de tachtig zegt zij onverwacht

‘Het is goed dat ik zo lang mag leven,
kan denken over het verleden
dat wel is afgesloten,
maar door de afstand van de jaren
helderder wordt, vreemd genoeg.
Verbaasd zit ik ernaar te kijken,
Met soms een schok van plotseling begrijpen
hoe het is gegaan
en doorwerkt tot nu toe.
Waarover?
Oh, zoveel, zoveel’,
 
en schenkt een tweede kopje thee.

 
NEGENTIG
 
Ver in de negentig zit ze naast de tafel
waarop intercom, i-pad en telefoon,
voor de thee een waterkoker
kopjes, koekjes en wat kranten,
slimme hulpjes om te naaien
een speciale schaar
voor haar zwak geworden handen.
Een vensterbank met makkelijke planten.
 
Naast zich haar stok, waarmee
zij dingen dichterbij kan harken.
 
Zelf troont zij op een rechte stoel,
weet in dit kleine koninkrijk feilloos de weg.
 
De zon glanst op haar goed geknipte haar.
Zelf is zij zon, haar ogen zijn zo jong.
 
Natuurlijk is ze oud, kan het niet meer alleen,
maar wil nog wel een poosje,
maakt plannen,
richt haar leven daar naar in.
 

Als meisje las ik voor het eerst deze tekst boven de deur van de hal in – toen nog – een bejaardenhuis.
‘En tot de ouderdom toe zal Ik dezelfde zijn, ja tot de grijsheid toe zal Ik u dragen.(Statenvertaling Jesaja 46:4).
Ik ben het nooit vergeten en heb de tekst weer opgezocht. Er ging troost van uit, warmte, nabijheid. En dat doet het nog.
 
 Wat ouder worden en oud zijn is, valt ook na alle voortgaande bespiegelingen, nog steeds niet in één zin te vatten. 
Als wij dat zelf niet kunnen, is het vreemd en soms pijnlijk dat jongeren daar heel duidelijke gedachten over hebben.
Daarover deze laatste tekst.
 
 

GENERATIES
 
Wat oud zijn is, dat weten zij
die het nog lang niet zijn
vaak beter dan de ouderen zelf.

Wat oud zijn is?
Ook nu ik op een leeftijd ben
die heet oud te zijn,
weet ik het niet.
 
Je bent nog altijd die je was,
leert nog steeds van het leven,
je houdt je interesses
krijgt er vaak nieuwe bij.
 
Je merkt veranderingen
die beperkend zijn,
zoekt naar vervanging
of weet, het hoort erbij.
 
Je leeft vooruit, zoals altijd,
geniet van wat er is en blijft,
nog komen gaat misschien.
Want alles wat de wereld biedt
dat is er ook voor jou. 
 
Wat oud zijn is?
Het is van alles doorelkaar
en anders voor elk mens.
 
Geen oudere weet het precies.
Laat dan wie het nog lang niet zijn
zich van vooroordeel onthouden
en praten met een oudere.
 
 
 

 

  

  

Powered by webXpress