- Een nieuw kader 5 - andere invalshoeken en: tenslotte

  
Andere invalshoeken
- wetenschap, waaronder 
- evolutie 
- kunst
 
wetenschap

In veel takken van wetenschap neemt de kennis stormerderhand toe, al zeggen de beoefenaars dat zij nog maar zo weinig weten. 
Vooral de vraag naar het ontstaan van het leven – ook van ons leven – is een van de cruciale vragen.
Moeten wij geloven dat het zich via trial and error ontwikkeld heeft? Ook. Maar er blijft de  vraag naar het allereerste begin: wie, wat, waar, hoe is dat begonnen.
Of wij dat ooit zullen weten? En áls wij dat weten, wat dan?
Misschien is het beter te leren leven met die vragen, en blij te zijn met alles wat ontdekt wordt en je te verbazen – nee, te verwonderen – hoe prachtig het vaak in elkaar zit. En daar inspiratie uit te putten voor het ervaren van Aanwezigheid.
Die verwondering, daar kom je toch steeds weer uit. ‘wij zien het maar doorgronden het niet’, zegt de bijbel een aantal malen  en daar is de plaats, het moment, dat dat ‘meer dan het gewone’ dat wetend reiken naar het Andere, het onbereikbare, zijn intree doet.
Daarbij moeten we in het oog houden dat veel wetenschappelijke vindingen zo wel ten goede als ten kwade kunnen worden aangewend. Daar onderscheid in maken en daar naar leven is onze verantwoordelijkheid als mens.
 
evolutie
Eeuwenlang hebben mensen geleefd met het prachtige scheppingsverhaal uit Genesis 1.
Door de toegenomen kennis over het ontstaan van de aarde en het leven is het werkelijk gebeurde
verhaal van de evolutie daarbij gekomen.
Het Genesisverhaal is geboren vanuit een gevoel van ‘het is mij te wonderbaar, ik kan er niet bij’. Het is een schitterende lofzang over de schoonheid van een onbegrepen schepping. 
Het verhaal van de evolutie is, naast nog heel veel hypotheses, een verhaal van feiten, van kennis die nog toeneemt.
Evolutiedeskundigen zijn diep onder de indruk van en vol verwondering over de zeer precaire, perfecte verhoudingen van de stoffen en omstandigheden die tot het ontstaan en ontwikkeling van het leven leidden. Zoals ook de precieze afstand van de maan tot de aarde de juiste zwaartekracht mogelijk maakt, waardoor wij hier kunnen leven.  (Zie hieronder: dag vier van ‘schepping vieren’ op internet)
 ‘Het heelal is niet alleen vreemder dan we veronderstellen, het is vreemder dan we kúnnen veronderstellen’ (evolutiebioloog Haldane)
 
Opvallend is dat de zeven scheppingsdagen in Genesis in grote lijnen overeenkomen met de perioden van de wordingsgeschiedenis van de aarde.
Ook daar waar God het licht schiep over de woeste, donkere aarde op de eerste scheppingsdag, heeft de jonge aarde lange tijd in duisternis verkeerd doordat dampen en stof het zonlicht tegenhielden. Pas toen het licht de aarde weer volop bereikte kon het eerste leven ontstaan
 
Als wij naar de nachthemel kijken weten wij dat de aarde slechts een stipje is in een eindeloze ruimte. Eens keken wij ademloos naar een film over sterrennevels en sterrenbeelden die in allerlei vormen en kleuren aan ons voorbij trokken.
En je ervaart, hoe groter de kennis, des te dieper de verwondering.

En de vraag: wie, wat stuurt dit alles aan, welk geheim schuilt hier achter, welk kloppend hart van de kosmos.  
Een oude vraag, want:
‘Als ik naar uw hemel kijk, het werk van uw vingers, naar de maan en de sterren, door u  daar vastgezet dan denk ik, wat is toch de mens dat u om hem geeft.’  (Psalm 8)
 
Waarom zou daar niet de Andere, die Aanwezigheid kunnen zijn, die wij ook heel nabij kunnen voelen en die velen God noemen?
 
Hij zong psalmen
 
Hij zong psalmen toen hij door de duinen fietste,
zo vol verrukking vloeide hij.
 
Grote plekken paarse wikke
dreven in een schrale wei,
de honingklaver wiegde op de wind,
de roze roosjes geurden aan de struiken,
het wad - in eb -  droeg aardekleuren 
met hier en daar een vleugje blauw.
 
De dag die ooit begon, leek zonder einde.
 
Toen, in de lange schemering
de kamperfoelie geurde,
het windstil werd,
viel ook zijn zingen stil, 
de hoogste lof voor wie of wat
dit alles hem liet zie
n.    
                                  Psalm 65:2 NBG
                                         (Een Tsjech die voor het eerst op een Waddeneiland was, begon spontaan psalmen te zingen.)
 
 
Verder lezen:
Liederen en teksten over de schepping:
 
Boeken
- Marijke de Bruijne: Liederen voor de toekomst – 50 nieuwe liederen- met name lied 16, 18, 39
- Marijke de Bruijne: Teksten voor de toekomst  -  bij  de liederen – met name tekst 32, 35, 36
 
Op internet
- 7 korte liturgieën, over de schepping, met als uitgangspunt Genesis 1 en de evolutie, op:
-  Marijke de Bruijne/Schepping vieren.
of
-
www.scheppingvieren.nl/tag/marijke-de-bruijne
 
 
kunst
- Je hoort ineens een lied op de radio. De tekst versta je zo gauw niet, het is de stem die je aan stromend helder water doet denken. Je wordt getroost, maar waarvoor weet je niet, je wordt weer vloeibaar van binnen.
 
- Je loopt door een galerie en blijft verrast staan voor een tekening.
     
Een veeg, een vlek, een vorm
die mij als door een trechter
naar binnen trekt…
…en zie
 
een zwaan die daar niet vliegt,
verten die niet zijn,
 
maar toch, ik zie.
 
Nog steeds is de herinnering aan die paar vegen er één van licht en vrijheid.
 
- Een vrouw die nog niet lang weduwe was, zag op een tentoonstelling een abstracte steen die haar in de verte aan een vrouw deed denken, een vrouw uit één stuk, een krachtige vrouw. Dat ben ik, dacht ze en kocht het. Het staat naast haar stoel.
Kunstuitingen kunnen zo diep bij je naar binnen gaat dat er iets gebeurt

tussen beeldhouwer, schilder of dichter,
de tekst, het doek en het  beeld,
tussen kijker lezer of luisteraar,
gaat iets heen en weer
dat in klank, linnen, steen of papier
wordt meegegeven waarvan de maker niet
wist.
 
 
Zo kan kunst in-spireren, kan de Spiritus, de Geest dichterbij brengen, je daarvoor openen.
Het hoeft geen religieuze kunst te zijn, het kan heel abstracte kunst zijn. Je hoeft het ook niet te begrijpen, maar iets in wat je ziet of hoort brengt je weer thuis bij jezelf .
Je adem gaat dieper, de wereld valt even samen in dat moment, in een andere dimensie, die bij je blijft als je verder gaat. 
Een religieuze ervaring? Mensen kunnen dit zo ervaren.
 
Verder lezen:
zie de gedichten over Rothko onder de rubriek kunst
 
 
Tenslotte

Overal  ter wereld zijn resten van zeer oud menselijk handelen te vinden. De oudste is zeer recent gevonden op het Indonesische Sulawesi. Afdrukken van mensenhanden op rotswanden, van 40.000 jaar oud.

 

Van de zomer  waren we op de Cycladen, een groep kleine Griekse eilanden tussen Griekenland en Turkije. Daar zijn veel slanke marmeren beeldjes van bijna abstracte vrouwelijke figuren uit het derde millennium voor Christus gevonden. Van 10 centimeter lengte, tot vrijwel levensgroot. Ze zijn gevonden in graven, maar ook in resten van bewoning. Als grafgift kunnen ze duiden op een geloof van een leven na de dood. Er wordt ook gedacht dat het danseressen zijn die meededen aan rituelen. Ze lijken vaak beginnend zwanger te zijn, daarom worden ze met vruchtbaarheid verbonden, met de aarde, de Grote Moeder.
Geschreven bronnen zijn  er niet, we moeten dus gissen.

 

Door die beeldjes moest ik weer denken aan Ierse graven uit dezelfde tijd, waar je door een stenen gangetje een beetje de grond ingaat, om terecht te komen in een grafkamer. De stenen wanden rondom zijn ingekerfd met water-, bloem- en bladmotieven en zonnesymbolen. Onderweg naar een andere wereld?

 

Overal ter wereld zijn dergelijke overblijfselen te vinden, soms nog oudere. 

Er zijn geen schriftelijke bronnen uit die tijd, maar er moeten verklarende verhalen en handelingen  bij gehoord hebben, de mythen, die pas later, of fragmenten daarvan, op schrift kwamen

 

Zowel in Griekenland als in Ierland viel die enorme tijdsperiode van 5000 jaar tussen hen en ons even weg. Mensen als wij, met dezelfde vragen en overwegingen.

Eigenlijk zijn wij al die duizenden jaren nooit verder gekomen dan tastend, duidend, over de laatste vragen te spreken in verhalen, kunst, muziek, en nu met behulp van ict en alle mogelijke media.

Ondanks al onze kennis zijn ook wij bezig onze mythen te maken, die op een hedentijdse manier gaan  over vermoedens, die gestoeld zijn op  een weten waar we toch niet bij niet kunnen, maar die kennelijk onuitroeibaar zijn. En ons hoop en vertrouwen geven.

De vragen zullen vragen blijven. Daar moeten we mee leren leven, maar dat geeft ons een open houding naar alles om ons heen, om op te vangen wat ongrijpbaar is en toch bestaat.

Onze mythen en rituelen zullen gaan over al die momenten dat wij ‘geraakt’  worden in deze tijd en in deze samenleving door het Andere, door Aanwezigheid.

Als je luisterend en open door het leven gaat, zal dit zich steeds weer manifesteren, in heel kleine dingen en in grote. En wij mogen daaraan in woorden, klanken, dans, kennis en kunst op allerlei manieren vorm geven. Wij kunnen moeilijk anders want, hoe dan ook

 

...heb Jij een spoor geslepen

door de diepten van mijn ziel,

bleef mij zin en richting geven

aan de wegen die ik ging.

 

En…het is al begonnen, merk je het niet?

 

 

Powered by webXpress